رشد غم‌انگیز تولید نفت

یادداشت من در روزنامه‌ی جهان صنعت را در این‌جا ببینید یا در ادامه:

=====================

وزير نفت اخيرا در مراسم بهره‌برداري يكي از دكل‌ها در اهواز اظهار داشت كه توليد نفت در برنامه پنجم توسعه  بايد به مرز پنج ميليون و 200 هزار بشكه در روز برسد. وي  نيل به اين هدف را مستلزم مشاركت بخش خصوصي و برخي ديگر از عوامل دانسته‌اند.

صرفنظر از هرگونه بحث در مورد هدف يادشده و استلزاماتي كه در آن رابطه مطرح شده، بد نيست نگاهي به آمار و ارقام توليد نفت كشور در سال‌هاي اخير بيندازيم.

شركت معظم   BP   هر ساله تحت عنوان بررسي آماري انرژي دنيا ياstatistical  review of world energy    منتشر مي‌سازد.

نسخه سال 2009 اين آمار هم به تازگي در سايت شركت فوق قابل دسترس همگاني است.

در ابتدا ذكر اين نكته لازم است كه آمارهاي معتبر در حوزه نفت در سطح جهان به طور كلي از چند منبع محدود، قابل استناد  است؛ از جمله آژانس بين‌المللي انرژي، اداره اطلاعات انرژي آمريكا همچنين آمار جامع شركتBP    و يكي دو مرجع ديگر.

هرچند ممكن است آمارهاي اين منابع نوعا با يكديگر تفاوت داشته باشد اما بهتر است كه در هنگام تحليل‌هاي فني، تمامي آمارهاي مورد بررسي را از يك منبع اخذ كنيم.

جدول‌يك ميزان توليد نفت كشور در چند سال گذشته  است.

ا

اما اگر به سياق معمول بخواهيم اين آمارها را گويا‌تر كنيم، جدول 2  را خواهيم داشت.

اين در حالي است كه وزير محترم نفت وعده داده‌اند كه طي برنامه پنجم، توليد نفت در پايان سال پنجم فوق به ميزان 20 درصد بيشتر از سال گذشته باشد كه با توجه به ارقام جدول و رشد بسيار بطئي توليد نفت در كشور، بايد منتظر گذشت زمان و ميزان تحقق اين وعده باشيم،

هر چند به نظر مي‌رسد نگاه حاكم بر اين مساله تا حدود زيادي معطوف به رويدادهاي صنعت نفت كشور در سنوات آتي باشد اما ذكر اين نكته بسيار حياتي است و آن اينكه توليد نفت كشور بستگي تمام عياري به ميزان سرمايه‌گذاري در صنعت سترگ نفت دارد.

واقعيت اين است كه منابع آماري در مورد ميزان سرمايه‌گذاري در صنعت نفت، آمارهاي متفاوت و نوعا متناقضي ارايه كرده‌اند. براي مثال شبكه اطلاع‌رساني نفت و انرژي (وابسته به وزارت نفت) در مورخ خردادماه سال‌جاري مجموع سرمايه‌گذاري انجام شده در چهار سال نخست برنامه چهارم توسعه را حدود 66 ميليارد دلار ذكر كرده، حال آنكه پايگاه اطلاع‌رساني دولت اين ميزان را براي همان دوره حدود 48 ميليارد و 320 ميليون دلار اعلام کرده است.

وزير اسبق نفت اوايل امسال اعلام كرده بودند كه تا افق 1403 بايد حدود 500 ميليارد دلار سرمايه‌گذاري در صنعت نفت محقق شود كه سهم برنامه چهارم حدود 121 ميليارد دلار بوده است، حال آنكه گزارش معاونت هيدروكربوري وزارت نفت، سهم سه ساله اول برنامه چهارم را حدود 46 ميليارد دلار دانسته است (به تفاوت اعداد دقت كنيد).

به هر حال آنچه مسلم است اينكه نمي‌توان توفيق چنداني را در برنامه‌هاي جذب سرمايه‌گذاري براي دولت متصور بود.

در مجموع با عنايت به جدول توليد نفت كشور، هنوز معلوم نيست كه وزارت نفت چه راهبردهايي را براي غلبه بر رشد غم‌انگيز توليد نفت در كشور پيش‌بيني كرده است.